matikka.xyz

Orðasafn

Frumtala

Tala

Frumtala er náttúrleg tala, stærri en 1, sem hefur engan annan þátt en 1 og sjálfa sig. Tala stærri en 1 sem hefur fleiri þætti er samsett tala.

  • Minnstu frumtölurnar. \(2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, \dots\) Frumtölurnar eru óendanlega margar.
  • Byggingareiningar. Sérhver náttúrleg tala stærri en 1 er margfeldi frumtalna, og þættirnir eru alltaf þeir sömu, burtséð frá röð: \(90 = 2 \cdot 3^2 \cdot 5\).
  • Prófun. Nóg er að prófa að deila með frumtölum sem hafa ferning sem er ekki stærri en talan. Til dæmis gengur hvorki 2, 3, 5 né 7 upp í 97, og \(11^2 = 121 \gt 97\), svo 97 er frumtala.

Dæmi

  1. E1

    Er 91 frumtala?

    Sýna lausnFela lausn

    Nei. Hvorki 2, 3 né 5 ganga upp í 91, en \(91 = 7 \cdot 13\). Oddatala sem endar ekki á 5 getur því samt verið samsett.

Skilgreint í Frumþættir →

Er tegund af

Tengist

Notað í efninu

Á öðrum tungumálum